“સ્વસ્થ ગુજરાત, મેદસ્વિતા મુક્ત ગુજરાત” વધતા વજન અને મેદસ્વિતા સામે અસરકારક રીતે અમલી રાજ્યવ્યાપી જનજાગૃતિ અભિયાન

 “સ્વસ્થ ગુજરાત, મેદસ્વિતા મુક્ત ગુજરાત”

વધતા વજન અને મેદસ્વિતા સામે અસરકારક રીતે અમલી રાજ્યવ્યાપી જનજાગૃતિ અભિયાન

ઓવરવેઇટ vs ઓબેસિટી: શું તમે બંને વચ્ચેનો પાતળો તફાવત જાણો છો?

૦૦૦૦૦

આધુનિક જીવનશૈલી અને જંક ફૂડ: મેદસ્વિતાના વધતા વ્યાપ પાછળના જવાબદાર પરિબળો

૦૦૦૦૦

માહિતી બ્યુરો, સુરેન્દ્રનગર:-

સ્વસ્થ જીવનશૈલી તરફ આગળ વધતું ગુજરાત આજે “સ્વસ્થ ગુજરાત અને મેદસ્વિતા મુક્ત ગુજરાત” અભિયાન દ્વારા આરોગ્ય જાગૃતિનું સશક્ત માળખું ઉભું કરી રહ્યું છે. આ અભિયાનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ રાજ્યમાં વધતા વજન, ઓવરવેઇટ અને ઓબેસિટી જેવી સમસ્યાઓ અંગે લોકોમાં સમજણ વધારવાનો છે. આધુનિક જીવનશૈલી, બેઠાડું કામ, જંક ફૂડનું વધતું સેવન અને શારીરિક કસરતનો અભાવ — આ બધાં કારણોસર મેદસ્વિતાના કેસોમાં વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે. પરંતુ ઘણીવાર લોકો “ઓવરવેઇટ” અને “ઓબેસિટી” શબ્દોને એકસરખા અર્થમાં વાપરે છે, જ્યારે બંને વચ્ચે તફાવત સ્પષ્ટ છે.

સૌપ્રથમ “ઓવરવેઇટ” એટલે કે વધારાનું વજન સમજવું જરૂરી છે. જ્યારે વ્યક્તિનું વજન તેની ઉંચાઈ પ્રમાણે સામાન્ય મર્યાદાથી વધુ હોય, ત્યારે તેને ઓવરવેઇટ ગણવામાં આવે છે. આ માપ માટે “બોડી માસ ઇન્ડેક્સ” (BMI)નો ઉપયોગ થાય છે. BMI 25થી 29.9 વચ્ચે હોય તો વ્યક્તિ ઓવરવેઇટ ગણાય છે. આ સ્થિતિ આરોગ્ય માટે ચેતવણીરૂપ છે, કારણ કે આ તબક્કે જીવનશૈલીમાં સુધારો કરવામાં આવે તો ગંભીર સમસ્યાઓ ટાળી શકાય છે.

બીજી તરફ “ઓબેસિટી” એટલે કે મેદસ્વિતા વધુ ગંભીર પરિસ્થિતિ છે. જ્યારે BMI 30 અથવા તેથી વધુ હોય ત્યારે વ્યક્તિ ઓબેસ ગણાય છે. આ સ્થિતિમાં શરીરમાં ચરબીનું પ્રમાણ અતિશય વધી જાય છે અને તે માત્ર દેખાવનો મુદ્દો નહીં પરંતુ આરોગ્ય માટે મોટો જોખમ બની જાય છે. ઓબેસિટી હૃદયરોગ, ટાઈપ-2 ડાયાબિટીસ, બ્લડ પ્રેશર, સ્ટ્રોક અને કેટલાક પ્રકારના કેન્સર જેવા રોગોના જોખમને નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે.

ઓવરવેઇટ અને ઓબેસિટી વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત ગંભીરતામાં છે. ઓવરવેઇટ પ્રારંભિક ચરણ છે, જ્યારે ઓબેસિટી તેની આગળની અને વધુ જોખમી અવસ્થા છે. ઓવરવેઇટ વ્યક્તિને થાક, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા સાંધાના દુખાવાની શરૂઆત થઈ શકે છે, પરંતુ ઓબેસિટી ધરાવતા લોકોમાં આ લક્ષણો વધુ તીવ્ર અને લાંબા ગાળાના બની શકે છે. ઉપરાંત, ઓબેસિટીનો માનસિક આરોગ્ય પર પણ પ્રભાવ પડે છે, જેમ કે આત્મવિશ્વાસમાં ઘટાડો અને ડિપ્રેશનનો ભય.

મેદસ્વિતા વધવા પાછળના કારણોમાં અનિયમિત આહાર, વધારે તેલ-મસાલાવાળું અને પ્રોસેસ્ડ ખોરાક, શુગરવાળા પીણાં, ઊંઘનો અભાવ, તણાવ અને વારસાગત પરિબળોનો સમાવેશ થાય છે. શાળાના બાળકો અને યુવાનોમાં પણ ફાસ્ટફૂડ અને ગેજેટ આધારિત જીવનશૈલીને કારણે વજનની સમસ્યા વધી રહી છે, જે ભવિષ્યમાં ગંભીર આરોગ્ય સંકટ ઊભું કરી શકે છે. “મેદસ્વિતા મુક્ત ગુજરાત” અભિયાન અંતર્ગત સરકાર અને આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા લોકોમાં સંતુલિત આહાર, નિયમિત વ્યાયામ, યોગ અને દૈનિક ઓછામાં ઓછા 30 મિનિટ ચાલવાની આદત વિકસાવવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. પ્રાથમિક તબક્કે વજન નિયંત્રણ માટે જાગૃતિ, સ્કૂલ હેલ્થ ચેકઅપ અને સામાજિક અભિયાનોનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેથી લોકો સમયસર પોતાના BMI અને આરોગ્યની તપાસ કરી શકે.

આમ, ઓવરવેઇટ અને ઓબેસિટી બંને ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યાઓ છે, પરંતુ સમયસર સમજ અને યોગ્ય પગલાં લેવાથી તેને નિયંત્રિત કરી શકાય છે. સ્વસ્થ આહાર, નિયમિત કસરત અને સકારાત્મક જીવનશૈલી દ્વારા “સ્વસ્થ ગુજરાત”નું સ્વપ્ન સાકાર થઈ શકે છે. વ્યક્તિગત જવાબદારી અને સામૂહિક પ્રયત્નોથી જ મેદસ્વિતા મુક્ત સમાજનું નિર્માણ શક્ય બનશે. "તમારો BMI તપાસો અને આજે જ સ્વસ્થ જીવનશૈલી તરફ ડગ માંડો"